Wat is kunst

De vraag is al vele malen gesteld, wanneer noem je iets kunst? Als je het woord letterlijk neemt, dan zit er het werkwoord “kunnen” in verscholen. Iemand heeft iets kunnen maken, en dus is het kunst. Maar dat zou betekenen dat de tekening van een vierjarige op de kleuterschool ook een uiting van kunst is. En ja, dat is ook eigenlijk zo.

Wanneer je het internet induikt op zoek naar antwoord op de vraag van de titel, dan kom je verschillende zienswijzen tegen. Een hele mooie is: kunst is de subjectieve expressie van een mens. Het drukt de verbeelding of gevoelens van de kunstenaar (= maker) uit. Dan kom ik weer terug bij de tekening van onze kleuter. Daar gebeurt toch precies hetzelfde? Met dit antwoord zal dus niet iedereen tevreden zijn.

Een andere benadering gaat er van uit dat kunst andere mensen aanspoort erover na te denken. Wat kan de kunstenaar met zijn kunstwerk beoogd hebben? Kijk, dat komt meer in de buurt van een bevredigend antwoord. Naar een kleutertekening kijk je niet langer dan nodig is. Je vindt het leuk getekend of niet, maar je hecht er verder geen waarde aan. Er zijn echter mensen die zelfs in een tekening van een kind psychische verklaringen vinden. Maar dat gaat wel een beetje ver en heeft ook niets met de betekenis van het woord “kunst” te maken. Maar de waarde van een creatie, daar zitten misschien wel de juiste trefwoorden in die we zoeken in ons antwoord.
Het brengt ons een stapje verder bij de definitie van kunst. Een creatie kan gezien worden als kunst, als mensen er sterk door geprikkeld worden, deze prikkeling jaren stand houdt, en er mensen zijn die het zo graag zouden willen bezitten dat zij er veel geld voor willen betalen. Iets kan heel mooi zijn of bijzonder, maar als het geen kunst is, dan is het kitsch. Kitsch is eigenlijk een spotnaam voor creaties die zich voordoen als kunst, maar die het niet zijn.

Waarschijnlijk laat de definitie van kunst zich maar moeilijk vangen. Kunst kan namelijk zeer veranderlijk zijn. Wie bepaalt uiteindelijk of het kunst is? De creatie kan veel geld waard zijn, omdat veel mensen bereid zijn het ervoor te betalen. Maar uiteindelijk bepaal je dat altijd nog zelf.