Het heden en de toekomst (1895) door robert blatchford

Het heden en de toekomst (1895)
door robert blatchford (nunquam)
(vertaling van henri polak)

gebonden boek met harde rode linnen kaft met gouden illustratie en gouden letteropdruk in goede conditie;
143 pagina's met enkele zwart/wit illustraties, landkaarten, enz.;

„merrie england", dat als „het heden en de toekomst" het nederlandsch publiek aangeboden wordt, is een even merkwaardig boek, als de auteur een merkwaardig man is. robert blatchford, afstammeling eener hollandsche familie, die met willem iii naar engeland overstak, werd na een veelbewogen leven (hij was o.a. sergeant bij een linie regiment), journalist. zijne talenten trokken alras de aandacht en na een betrekkelijk korte poos werd hij redacteur van de sunday chronicle, een der groote radicale weekbladen. al spoedig werd hij aangetrokken door de socialistische denkbeelden, die hij hoe langer hoe meer in zijn blad begon te verkondigen. hij werd daarin terdege bijgestaan door zijn mederedacteuren a. m. thompson en e. f. fay.
het duurde niet lang of de eigenaars van het blad stelden blatchford voor de keus: op te houden in de s. c. het socialisme te verkondigen, of zijn ontslag te nemen. blatehford koos het laatste en met hem verlieten genoemde medewerkers het blad. bij hen voegde zich blatchford's broeder en gezamenlijk riepen zij een nieuw socialistisch weekblad in het leven, the clarion genaamd.
in dit blad (een der merkwaardigste producten der engelsche journalistiek) schreef blatchford een reeks brieven, gericht aan „john smith of oldham", het type van den engelschen „skilled mechanic", den aristocraat der "engelsche arbeiderswereld, den verstokten aanhanger van het oude trade unionisme, die zich geregeld bij iedere verkiezing laat bedotten door zijn werkgevers, die hem vleien met zijn „gezond verstand", dat hem afkeerig doet zijn van „betaalde agitators", en zijn „nuchter re deneeren", dat hem de schouders doet ophalen voor den "socialistischen nonsens".
zoo luidt bijv. de eerste volzin van het eerste hoofdstuk: „tot mijn leedwezen bemerk ik, dat gij de onafhankelijke arbeiderspartij beschouwt als een „tory-truc", enz. dit doelt op de bewering der engelsche liberalen (whigs), dat de onafhankelijke arbeiderspartij (independent labour party) door de conservatieven (tories) is in het leven geroepen, om eerstgenoemde partij, door verbrokkeling van de stemmen der arbeiders, in de minderheid te brengen.
toen de reeks brieven voltooid was, werden zij in boekvorm uitgegeven onder den titel, „merrie england". in minder dan één jaar werden in verschillende uitgaven niet minder dan 800.000 exemplaren verkocht; d. w. z. alléén in engeland, in de engelsche koloniën en amerika was de verkochte oplaag ten minste even groot.
waaraan was die phenomenale verkoop te danken? aan de zeer bijzondere wijze, waarop de schrijver de socialistische leer verkondigt. geheel afwijkend van den gewonen vorm der socialistische propaganda-geschriften, hebben wij in „merrie england" een glasheldere, populaire en tevens zeer wetenschappelijke uiteenzetting van het socialisme.
natuuriijk berust blatchford's betoog hoofdzakelijk op engelsche toestanden, statistische en andere economische gegevens. waar echter engeland bijna altijd het materiaal levert voor staathuishoudkundige werken (marx's „das kapital" is daar een sprekend voorbeeld van) heb ik, waar het bekende gebrek aan statistisch en soortgelijk materiaal dat hier te lande heerscht het verhollandschen van het boek zeer bezwaarlijk maakte, en het gedeeltelijk te doen knoeiwerk tot resultaat zou gehad hebben, „merrie england" zijn engelsch karakter laten behouden. ik heb er naar gestreefd zéér speciaal engelsche dingen zooveel mogelijk in voetnoten op te nelderen, doch bij den lezer genoegzame algemeene kennis en belezenheid veronderstellend, ben ik ook daarmede niet al te kwistig geweest.
„merrie england" heeft in engeland en de overige engelsch sprekende landen veler oogen geopend, vele verkeerde begrippen door juiste vervangen, velen een kijk gegeven op de dingen zooais zij zijn.
moge deze vertaling hier te lande hetzelfde doen.
de vertaler.
amsterdam, oct. 1895.

bij den tweeden druk.
het voorbericht bij den eersten druk is niet van dezen tijd.
er is in de ruim dertig jaren, verloopen sedert het geschreven werd, zoo veel veranderd, dat bijna niets, dat ik toen schreef, thans nog juist is. de lezer zelf zal wel bemerken wat ik op het oog heb en dus volsta ik met het constateeren van het feit.
henri polak
laren, mei 1926.

Het heden en de toekomst (1895) door robert blatchford werd geplaatst in de rubriek Geschiedenis en politiek te koop.
Plaats nu ook zelf een gratis zoekertje.